Kayısı

Kayısı Hakkında

Kayısı fiyatını neler belirler?

Kayısı, hallerde taze olarak yalnız birkaç ay işlem gören bir yaz meyvesidir; Türkiye'nin kayısısı dünyaca daha çok kuru kayısıyla bilinir. Hal listelerinde genel kayısı satırının yanında Malatya, Iğdır, Mut, Tokaloğlu ve Aldeniz gibi yöre ve çeşit adları ile birinci ve sanayilik sınıflar ayrı fiyatlanır; Şekerpare kayısı için ayrı sayfamız vardır. Bu sayfadaki fiyatlar taze kayısının toptan hal kaydıdır; kuru kayısı ayrı bir piyasadır. 26 Eylül–2 Ekim 2026 haftasında hâlâ 13 halde kayısı kaydı vardı ve ortanca 83 TL/kg idi; sezon sonunda kalan ürün azaldıkça fiyat yükselir. Kayısıda fiyatı en çok belirleyen etken ilkbahar donlarıdır. Kayısı erken çiçek açtığı için mart ve nisan aylarındaki tek bir soğuk gece bir yörenin rekoltesini büyük ölçüde düşürebilir; 2025 nisanında birçok ilde yaşanan zirai don bunun yakın örneğidir. Verilerimizde 2025 haziranında 59,11 TL/kg olan hal ortancası, sezon ilerledikçe ağustosta 100,24, eylülde 102,05 TL/kg'a çıktı. İkinci etken kullanım amacıdır: kurutmalık ve sanayilik kayısı sofralık üründen çok daha düşük fiyatla satılır ve hallerde ayrı satırda yayımlanır. Erken sezon, iri tane ve yöre adı (Malatya, Mut, Tokaloğlu gibi) fiyatı yükseltir; nakliyeye dayanıksızlık da uzak hallerde fiyat makasını açar. Kayısı hasadı güneyden kuzeye ve alçaktan yükseğe doğru ilerler. Sezonu mayısta Mersin'in Mut ilçesi ve Akdeniz kıyısı açar; haziran ve temmuzda Malatya, Elazığ ve çevresi, temmuz ve ağustosta Iğdır ve Erzincan gibi yüksek rakımlı yörelerin ürünü gelir. Verilerimizde 2026'da ilk kayıtlar nisanda 6 halde 219,58 TL/kg ortancayla görüldü; mayısta ortanca 75,83, haziranda 64,04 TL/kg ile yılın en düşük seviyesine indi. Sonra sezon sonuna doğru yeniden yükseldi: ağustosta 90, eylülde 83,57 TL/kg. 2024 ve 2025'te de en ucuz ay haziran oldu. Rakamlar nominal TL'dir; 2026 öncesi aylar 3–5 halin verisine dayanır. Örneğin verilerimize göre 12 Kasım 2026 tarihli listelerde Kayısı 1 halde işlem gördü.

Kayısı için menşe ve kalite bilgisi nasıl değerlendirilir?

Menşe, ürünün geldiği yer anlamına gelir; satış yapılan hal veya borsa bu bilgiyi tek başına doğrulamaz. Türkiye'nin kayısı üretiminin merkezi Malatya'dır; ilin bahçeleri ağırlıkla kurutmalık Hacıhaliloğlu gibi çeşitlerle bilinir ve kuru kayısının büyük kısmı buradan çıkar. Iğdır'ın Şalak kayısısı ve Erzincan'ın Tokaloğlu kayısısı yüksek rakımda yetişen, sofralık olarak aranan yerel tiplerdir. Hatay ve Mersin (özellikle Mut) erkenci ürün verir; Gaziantep, Adıyaman, Kahramanmaraş ve Elazığ diğer önemli üretim alanlarıdır. 26 Eylül–2 Ekim 2026 haftasında Tekirdağ Hali'nde 40, Trabzon'da 47,50, Kocaeli'de 72,50 TL/kg olan kayısı İstanbul'da 83 TL/kg'dan işlem gördü; 13 halin ortancası da 83 TL/kg idi; sezon sonunda kalan az sayıdaki partinin yöresi ve sınıfı fiyatı belirler. İyi kayısı çeşidine özgü turuncu ya da sarı-turuncu renge dönmüş, güneş gören yüzünde kırmızı yanaklı, dolgun ve hafif sert olur. Sap çukuru çevresinde yeşillik kalması meyvenin erken toplandığını gösterir; erken toplanan kayısı yumuşasa da tam aromasını kazanmaz. Fazla yumuşamış, ezik, çatlak ya da kabuğunda kahverengi leke bulunan meyve hızla bozulur ve ikinci sınıfa ya da sanayiye ayrılır. Kayısı taşımaya çok hassastır; bu yüzden tek kat dizilen küçük kasalarda gelen ürün daha yüksek fiyatla satılır. Halde fiyat karşılaştırırken yöre adı, sınıf ve sofralık mı sanayilik mi olduğu birlikte okunmalıdır. Taze kayısı çoğunlukla elde yenir; kayısı reçeli, marmelatı, kompostosu ve hoşafı Türk mutfağının bilinen kullanımlarıdır. Kurutulmuş kayısı yıl boyunca atıştırmalık olarak tüketilir; kayısı tatlısı, kaymaklı kuru kayısı, et yemekleri ve pilavlarda da yer alır. Pestil ve kayısı lokumu Malatya'nın geleneksel ürünleridir. Sezon ortasında, haziranda fiyat dibe indiğinde reçel ve komposto için alım yapmak daha uygundur; sanayilik ve ikinci sınıf kayısı da reçel ve marmelat için yeterlidir. Taze kayısı buzdolabında birkaç gün dayanır, oda sıcaklığında hızla olgunlaşır. Örneğin aynı gün farklı kalite sınıfındaki partiler farklı fiyattan satılabilir. Bu sayfadaki fiyat geçmişi 2022 yılına uzanır; kayıtlar her gün yayımlanmış olmak zorunda değildir.