Mandalina

Mandalina Hakkında

Mandalina fiyatını neler belirler?

Mandalina, Türkiye'nin en çok ihraç ettiği turunçgil ürünüdür ve hallerde ekimden mayısa kadar işlem görür. Satsuma (Okitsu, Miho Wase gibi erkenci tipler dahil), klemantin, Nova, Minneola ve Murcott gibi çeşitler halde ayrı ayrı fiyatlanır; çekirdeksiz ve kolay soyulan satsumalar sezonu açar, geç çeşitler sezonu bahara taşır. TÜİK'in ilk tahminine göre 2026'da mandalina üretimi yüzde 46,3 artarak yaklaşık 3,08 milyon tona çıkacak; bu, son yılların en büyük rekoltesi. Üretimin ağırlığı Adana, Mersin, Hatay, İzmir ve Antalya'dadır. Bu sayfadaki fiyatlar resmî hal fiyat listelerinden derlenir; satır başına hal, tarih ve en düşük–en yüksek fiyat gösterilir, ulusal ortalama satırı ayrıca hesaba katılmaz. Mandalina fiyatını en çok üç şey belirler: hasat takvimi, ihracat kapısı ve çeşit. Komisyonun kesim tarihi açıklandıktan sonraki ilk haftalarda az ürünle yüksek fiyat görülür; hacim ekimin ikinci yarısında artınca fiyat hızla geriler. İhracat ikinci belirleyicidir: 2025'te Türkiye'nin mandalina ihracatının yüzde 46,9'u Rusya'ya gitti (UN Comtrade). Rusya'ya deniz yolu sevkiyatı 2026 eylülünden beri güvenlik nedeniyle fiilen durduğu için ihraç edilemeyen ürün iç piyasaya döner ve hal fiyatını baskılar. Maliyet zinciri de fiyatı açıklar: Hatay Erzin'de 26 Eylül 2026'da basına aktarılan bir hesaba göre dalında yaklaşık 5 TL'ye mal edilen erkenci mandalina işçilik ve vergiyle 13,15 TL, paketleme çıkışında 21,15 TL, hal komisyonu ve nakliyeyle 33,8 TL'ye ulaşıyor. Kalibre, renk dönümü ve çekirdek durumu aynı gün aynı halde fiyat farkı yaratır. Mandalina sezonu Adana–Mersin Turunçgil Hasat ve İhraç Tarihlerini Belirleme Komisyonu'nun kararıyla açılır. 2026'da Okitsu, Miho Wase, Primasol, Marisol ve Early Enn için kesim 29 Eylül'de, ihracat 6 Ekim'de serbest bırakıldı; takvim 2025 (27 Eylül / 2 Ekim) ile neredeyse aynı. Ana satsuma kitlesinin tarihi ayrıca açıklanır; geçen yıl kesim 13 Ekim'de, ihracat 17 Ekim'de başlamıştı. Hal fiyatı genellikle hasatla birlikte iner, kasım–ocak arasında en düşük seviyesine yakın seyreder, sezon sonu ve yaz aylarında depo ve ithal ürünle yükselir. Verilerimize göre mandalina hal ortalaması 2025 ekiminden 2026 nisanına kadar 29–33 TL/kg bandında kaldı, mayıs–ağustosta sınırlı arzla 50–62 TL/kg'a çıktı ve yeni sezonla ekim 2026'da yeniden 30 TL/kg civarına indi. Örneğin verilerimize göre 13 Kasım 2026 tarihli listelerde Mandalina 12 halde işlem gördü.

Mandalina için menşe ve kalite bilgisi nasıl değerlendirilir?

Menşe, ürünün geldiği yer anlamına gelir; satış yapılan hal veya borsa bu bilgiyi tek başına doğrulamaz. Türkiye'de mandalina üretiminin büyük kısmı Çukurova'da, Adana ve Mersin'dedir; Hatay (özellikle Erzin ve Dörtyol), İzmir (Seferihisar, Menderes çevresi satsuma) ve Antalya diğer önemli bölgelerdir. Üretim bölgesi halleri ile tüketim bölgesi halleri arasındaki fark mandalinada belirgindir: 1 Ekim 2026'da Adana Hali'nde 14,50 TL/kg olan mandalina, 19 ilin hal ortalamasında 33,11 TL/kg idi; bahçede ise kilosu 8–10 TL'den alıcı buluyordu. Bu fark nakliye, işçilik, ambalaj ve komisyonun sezon başındaki yükünü gösterir. İhracatta ilk üç pazar Rusya, Irak ve Ukrayna'dır; 2025'te toplam ihracat yaklaşık 939 bin ton oldu (UN Comtrade, GTİP 0805.21, 0805.22, 0805.29). Kaliteli mandalinada kabuk çeşide özgü renge dönmüş, parlak ve lekesiz olur; meyve eline göre ağır gelir, bu da usare oranının yüksek olduğunu gösterir. Kabuğu meyveden kabarmış, yumuşamış ya da yer yer çökmüş mandalina bekletilmiştir. Erkenci satsumalarda kabuğun kısmen yeşil kalması olgunluk eksikliği anlamına gelmeyebilir; AB pazarlama standardı (2023/2429) da satsumada yüzde 33 usare ve 6,5:1 şeker/asit oranını, klemantinde yüzde 40 usare ve 7:1 oranı esas alır, renk için meyve yüzeyinin en az üçte birinin çeşide özgü renge dönmesini ister. Halde aynı çeşidin birinci ve ikinci sınıfı ayrı satılır; fiyat karşılaştırırken sınıf ve kalibreye bakılmalıdır. Mandalina en çok taze ve soyularak tüketilir; kolay soyulması ve çekirdeksiz çeşitleri onu kış aylarının atıştırmalık meyvesi yapar. Taze sıkılmış mandalina suyu portakal suyuna göre daha tatlı ve aromatiktir. Kabuğu reçel, marmelat ve kek ile kurabiyelerde aroma için rendelenerek kullanılır; dilimleri salatalara ve tatlılara eklenir. Sezon başındaki erkenci satsumalar taze tüketim için, kasım–aralıkta bollaşan ana sezon ürünü ise meyve suyu ve reçel için fiyat açısından daha uygundur. Örneğin aynı gün farklı kalite sınıfındaki partiler farklı fiyattan satılabilir. Bu sayfadaki fiyat geçmişi 2021 yılına uzanır; kayıtlar her gün yayımlanmış olmak zorunda değildir.