Zeytinyağı

Zeytinyağı Hakkında

Zeytinyağı fiyatını neler belirler?

Zeytinyağı fiyatı, Türkiye'de hem üretici geliri hem de mutfak enflasyonu açısından en yakından izlenen tarım göstergelerinden biridir. HepsiHal zeytinyağı sayfası, klasik hal fiyatından farklı olarak ticaret borsalarında (Edremit, Ayvalık, Gemlik gibi zeytin bölgesi borsaları) oluşan serbest piyasa işlemlerini günlük tarih ayrımıyla okur. Natürel sızma, natürel birinci, yemeklik (rafine + natürel harman) ve riviera aynı ürün gibi görünse de asit derecesi, hasat zamanı ve duyusal kaliteye göre fiyatları belirgin biçimde ayrışır. Bu nedenle zeytinyağı kg fiyatı değerlendirilirken tek bir rakama değil; tipe, asit sınıfına, kaynağa ve tarih aralığına bakmak gerekir. Bu sayfadaki öne çıkan fiyat natürel sızma referansıdır. Zeytinyağı fiyatlarını en çok rekolte döngüsü belirler: zeytin ağacı bir yıl yüksek bir yıl düşük ürün veren "var yılı / yok yılı" (periyodisite) eğilimindedir, bu da arzı ve fiyatı yıllar arası sert dalgalandırır. Bunun yanında hasat zamanı (erken yeşil hasat düşük asit ve yüksek fiyat), asit derecesi ve duyusal kalite, dünya zeytinyağı fiyatları (özellikle İspanya referansı), ihracat talebi ve kotalar, döviz kuru, kuraklık ile zeytin sineği zararı, sıkım ve depolama maliyeti etkilidir. İspanya rekoltesi zayıf geçtiğinde küresel fiyat yükselir ve Türkiye ihracatı ile iç fiyat birlikte artabilir; bol rekolte yıllarında ise iç piyasada baskı görülür. Zeytin hasadı bölgeye göre Ekim ile Ocak arasında yapılır. Erken hasat (Ekim-Kasım, yeşil olgunlukta) daha düşük asitli, polifenolce zengin ve genelde daha pahalı yağ verir; geç hasat (Aralık-Ocak) randımanı artırır ama duyusal keskinliği azaltır. Yağ fiyatı takibinde yalnızca tarih değil, hasadın erken/geç oluşu ve sezonun var-yok yılı durumu da önemlidir. Yeni sezon yağı genelde Kasım sonrası piyasaya akar. Örneğin verilerimize göre 12 Kasım 2026 tarihli listelerde Zeytinyağı 1 borsada işlem gördü.

Zeytinyağı için menşe ve kalite bilgisi nasıl değerlendirilir?

Menşe, ürünün geldiği yer anlamına gelir; satış yapılan hal veya borsa bu bilgiyi tek başına doğrulamaz. Ayvalık ve Edremit (Balıkesir), İzmir (özellikle Ege kıyısı), Aydın, Muğla ve Manisa Ege'nin yüksek kaliteli zeytinyağı bölgeleridir; Hatay, Gaziantep, Kilis ve Mersin Güneydoğu-Akdeniz hattında güçlü üretim yapar. Ayvalık ve Edremit yağı düşük asit ve duyusal kaliteyle anılırken, Güneydoğu daha yüksek hacim üretir. Borsa derinliği ve sıkım tesislerine yakınlık bölgesel fiyat farkında rol oynar; bu nedenle aynı gün farklı borsalarda farklı zeytinyağı fiyatı görülmesi normaldir. Zeytinyağında serbest yağ asitliği (asit derecesi) temel sınıflandırmadır: natürel sızma için genelde %0,8 ve altı, natürel birinci için %2'ye kadar kabul edilir. Bunun yanında peroksit değeri, polifenol (toplam fenol) içeriği, duyusal panel testi (kusursuz meyvemsilik), erken hasat ve soğuk sıkım kaliteyi yükselten unsurlardır. Düşük asitli, erken hasat, soğuk sıkım natürel sızma yağ borsa fiyatında primli işlem görür; yüksek asitli veya bozulmuş ürün ham/yemeklik sınıfına iner. Salata ve mezede çiğ, kahvaltıda, sebze yemeklerinde ve zeytinyağlılarda kullanılır; yemeklik ve riviera tipleri kızartma ve pişirmeye uygundur. Sıkım yan ürünü pirina ise pirina yağı ve yakıt/yem sanayisinde değerlendirilir. Örneğin aynı gün farklı kalite sınıfındaki partiler farklı fiyattan satılabilir. Bu sayfadaki fiyat geçmişi 2021 yılına uzanır; kayıtlar her gün yayımlanmış olmak zorunda değildir.

Ana fiyat yalnız borsa kayıtlarından hesaplanır; TMO ve resmî alım fiyatları ayrı tabloda gösterilir.