Üzüm

Üzüm Hakkında

Üzüm fiyatını neler belirler?

Üzüm, Türkiye hallerinde sofralık, kurutmalık ve sanayilik olmak üzere üç ayrı kanala giden bir üründür ve hal listelerinde çeşit adıyla ayrı ayrı yayımlanır. Bu sayfa genel üzüm satırını ve Kardinal, Aşıkara, Elazığ Topak, kırmızı, mor ve sanayilik üzüm gibi alt kayıtları birlikte izler; çekirdeksiz, beyaz, siyah ve Red Globe üzüm için ayrı sayfalarımız vardır. Fiyatlar taze üzümün toptan hal kaydıdır; kuru üzümün alım fiyatı ayrı bir piyasadır ve buradaki değerlerle karşılaştırılamaz. Aylık özetlerde her halin ortalaması alınıp haller arası ortanca kullanılır; 26 Eylül–2 Ekim 2026 haftasında 14 halin ortancası 39,38 TL/kg oldu. Üzümde fiyatı belirleyen ilk etken çeşit ve kullanım amacıdır: sanayiye, şıraya ya da pekmeze giden parti ile sofralık parti aynı fiyat bandında değerlendirilmez. Aynı çeşit içinde tane iriliği, salkım bütünlüğü ve şeker oranı farkı belirler. Sezonun hangi aşamasında olunduğu da önemlidir; sezon ilerledikçe fiyat hızla düşer. 1 Ağustos–2 Ekim 2026 arasında Denizli Hali'nde Aşıkara üzümü 80 TL/kg'dan 30 TL/kg'a, Ankara'da Kardinal üzüm 50 TL/kg'dan 40 TL/kg'a indi. Kurutmalık talebi ve kuru üzüm ihracat fiyatı, çekirdeksiz üzümün ne kadarının sofralığa ayrılacağını, dolayısıyla taze arzı da etkiler. Listedeki alt–üst aralık birden çok çeşidin toplamı olabilir. Türkiye'de taze üzüm sezonu Akdeniz'in erkenci bağlarıyla haziranda açılır. Ana sezon ağustos başından ekim ortasına kadar sürer; Ege ve İç Anadolu ürününün halleri doldurduğu bu dönemde arz en yüksek, fiyat en düşük seviyededir. Sonrasında soğuk hava deposundan çıkan ürün devreye girer ve fiyat kademeli yükselir. Verilerimizde 2026'nın en pahalı ayı 240,83 TL/kg ile nisan oldu; bu dönemde yalnız 7 halde kayıt vardı ve arz depo ile sınırlı ürüne dayanıyordu. Hal ortancası haziranda 147,37, temmuzda 82,17, eylülde 45,44 TL/kg'a indi; 1–2 Ekim 2026 itibarıyla 38,75 TL/kg. 2025'te de en düşük seviye 47,33 TL/kg ile kasımda görüldü. Rakamlar nominal TL'dir. Örneğin verilerimize göre 12 Kasım 2026 tarihli listelerde Üzüm 10 halde işlem gördü.

Üzüm için menşe ve kalite bilgisi nasıl değerlendirilir?

Menşe, ürünün geldiği yer anlamına gelir; satış yapılan hal veya borsa bu bilgiyi tek başına doğrulamaz. Üzüm üretiminin ağırlık merkezi Ege'dir. Manisa'nın Alaşehir, Sarıgöl, Salihli ve Turgutlu ilçeleri ile Denizli'nin Çal, Güney ve Buldan ilçeleri çekirdeksiz ve sofralık üretimin başlıca alanlarıdır. İzmir Kemalpaşa ve Menemen çevresi sofralık çeşitlerde öne çıkar. Mersin ve Adana çevresi erkenci ürün verir; Tokat, Elazığ, Nevşehir ve Diyarbakır ise yerel çeşitlerle bölgesel hallerini besler. Elazığ Topak gibi yerel adların hal listelerinde ayrı satır olarak görünmesi bunun yansımasıdır. 26 Eylül–2 Ekim 2026 haftasında Eskişehir Hali'nde 25,62, Denizli'de 30, Bursa'da 32,50 TL/kg olan üzüm Tokat'ta 55, İzmir'de 65 TL/kg'dan işlem gördü; fark büyük ölçüde çeşit karışımından kaynaklanır. Toptancı üzümde önce salkım bütünlüğüne ve tane dökümüne bakar; dökülmüş salkım aynı gün değer kaybeder. Sap yeşil ve diri olmalıdır; kahverengileşmiş, kurumuş sap üzümün uzun süre beklediğini gösterir. Tane çapı, renk homojenliği ve kabuk sertliği fiyatı doğrudan etkiler. Şeker oranının çeşide göre beklenen aralıkta olması hem tat hem raf ömrü için belirleyicidir. Çatlak tane, ezilme, küllenme ve mantar lekesi iskonto sebebidir. Tanenin üzerindeki ince beyaz pus doğaldır ve tazeliğin işaretidir. Soğuk zincirin bağdan hale kadar korunması, özellikle depo dönemi ürününde kalite farkını belirler. Sofralık üzüm çoğunlukla taze tüketilir; kahvaltıda, peynirle ve meyve tabağında yer alır. Çekirdeksiz çeşitlerin bir bölümü kurutmalığa ayrılır ve kuru üzüm piyasasına girer. Şıra, pekmez, köme, pestil, sirke ve meyve suyu üretimi önemli kullanım alanlarıdır; bu kanallara giden ürünün alım koşulları ve fiyatı sofralık partiden ayrıdır. Bağ bozumu döneminde ucuzlayan siyah ve kırmızı çeşitler ev pekmezi ve şırası için alınır. Asma yaprağı da ayrı bir ürün olarak sarma için hallerde satılır. Taze üzüm buzdolabında yıkanmadan saklanmalı, tüketmeden hemen önce yıkanmalıdır. Örneğin aynı gün farklı kalite sınıfındaki partiler farklı fiyattan satılabilir. Bu sayfadaki fiyat geçmişi 2021 yılına uzanır; kayıtlar her gün yayımlanmış olmak zorunda değildir.