Barbunya (Taze)

Barbunya (Taze) Hakkında

Barbunya (Taze) fiyatını neler belirler?

Taze barbunya, tanesi kabuğundan çıkarılarak ya da kabuğuyla satılan, alacalı kabuklu bir fasulye tipidir. Hallerde yeşil fasulyeden ve kuru barbunyadan ayrı listelenir; bu sayfa yalnız taze ürünü gösterir. TÜİK'e göre Türkiye'de taze barbunya fasulye üretimi 2025'te 63.810 ton oldu, 2026 ilk tahmini 71.720 ton. Üretimi yeşil fasulyeye göre çok daha küçük olduğu için az sayıda halde işlem görür: verilerimizde son 13 ayda 6 halden kayıt geldi ve aylık kapsam 1 ile 5 hal arasında değişti. Bu yüzden tek bir halin fiyatı ortalamayı belirgin biçimde etkileyebilir; sayfadaki satırlar hal, tarih, en düşük ve en yüksek fiyatla birlikte okunmalıdır. Taze barbunyanın fiyatında ilk ürün primi belirgindir. Sezonun ilk haftalarında sınırlı miktarda gelen ürün, ana hasattan belirgin biçimde yüksek fiyat bulabilir: verilerimize göre hal ortancası Mayıs 2026'da 117,50 TL/kg iken Eylül 2026'da 82,08 TL/kg'a indi. İkinci etken sınıftır; dolgun taneli, kabuğu taze ve alacası belirgin ürün ile kurumaya yüz tutmuş ya da tanesi küçük ürün aynı halde çok farklı fiyatlanır. 28 Eylül 2026'da Balıkesir Hali'nde en düşük 30, en yüksek 130 TL/kg yazılması bu farkı gösterir. Kabuğuyla satıldığı için alıcı ayıklama firesini de hesaba katar; kabuk oranı yüksek ürün daha düşük fiyat alır. Az sayıda halde işlem görmesi de fiyatı tek bir halin arzına duyarlı yapar. Taze barbunya hallerde ilkbahar sonundan sonbahara kadar düzenli işlem görür; kış aylarında kayıt seyrek ve tek halden gelir. Verilerimizde Şubat–Nisan 2026 arasında yalnız Mersin Hali'nden fiyat geldi; ürün mayıs ile birlikte Çanakkale, İzmir ve diğer hallere yayıldı. 2025'te hal ortancası mayısta 76,86 TL/kg ile yılın zirvesindeydi, martta 20 TL/kg ile en düşük seviyedeydi; 2024'te de en yüksek değer temmuzda görüldü. Son 13 ayda ortanca Eylül 2025'te 55 TL/kg, Mayıs 2026'da 117,50, Ağustos 2026'da 101,25, Eylül 2026'da 82,08 TL/kg oldu. Kış ve erken ilkbahar değerleri tek hale dayandığı için yorumlanırken dikkatli olunmalıdır. Örneğin verilerimize göre 12 Kasım 2026 tarihli listelerde Barbunya (Taze) 1 halde işlem gördü.

Barbunya (Taze) için menşe ve kalite bilgisi nasıl değerlendirilir?

Menşe, ürünün geldiği yer anlamına gelir; satış yapılan hal veya borsa bu bilgiyi tek başına doğrulamaz. Taze barbunya Akdeniz ve Ege kıyısında, sıcak ve sulanabilir ovalarda yetiştirilir; Antalya (Kumluca, Finike), Muğla (Ortaca, Dalyan) ve Adana (Karataş) üretimin bilinen bölgeleridir. Kıyı bölgelerinde örtü altı üretim sezonu erkene çeker, iç kesimlerde ve Marmara'da açık alan ürünü yaz aylarında pazara gelir. Verilerimizde ürün en çok Mersin, İzmir, Çanakkale, Eskişehir, Balıkesir ve Tekirdağ hallerinde işlem görüyor. Ekim 2026'nın ilk günlerinde İzmir Hali'nde 75, Eskişehir Hali'nde 73,92, Çanakkale Hali'nde 115, Tekirdağ Hali'nde 40 TL/kg ortalama kaydedildi. Bu dağılım, il farkının nakliyeden çok o gün hale gelen ürünün sınıfıyla ilgili olduğunu gösterir. Taze barbunyada kabuk dolgun, sert ve canlı renkte olmalı; kırmızı-beyaz alacalar belirgin, kabuk yüzeyi lekesiz olmalıdır. Kabuğu buruşmuş, sararmış ya da yer yer kararmış ürün bekletilmiştir; tane bu durumda sertleşir ve pişme süresi uzar. Kabuğu açıldığında taneler iri, eşit boylu ve parlak olmalı, kabuğun içinde küf ya da nem izi bulunmamalıdır. Halde fiyat karşılaştırırken kabuklu ürünün ayıklandıktan sonra kalan tane oranı dikkate alınır; aynı fiyattaki iki partiden tanesi dolgun olanı daha ekonomiktir. Taze barbunya serin yerde, kabuğuyla ve kısa süre saklanmalıdır; uzun bekletilecekse ayıklanıp dondurulması yaygın bir yöntemdir. Taze barbunyanın en bilinen kullanımı zeytinyağlı barbunya pilakisidir; ayıklanan taneler soğan, havuç, domates ve zeytinyağıyla pişirilip soğuk servis edilir. Etli ya da sebzeli sulu yemekte, güveçte ve çorbada da kullanılır. Kuru barbunyadan farkı ıslatma gerektirmemesi ve daha kısa sürede pişmesidir; tanesi kremsi bir dokuya ulaşır. Yaz aylarında bol ve ucuzken ayıklanıp haşlanarak ya da çiğ olarak dondurulur, kış aylarında pilaki ve sulu yemekte kullanılır. Kabuklu alımda bir kilogram kabuklu üründen elde edilen tane miktarı kabuk oranına göre değişir; tarif hesabı yapılırken bu fire göz önünde tutulmalıdır. Örneğin aynı gün farklı kalite sınıfındaki partiler farklı fiyattan satılabilir. Bu sayfadaki fiyat geçmişi 2023 yılına uzanır; kayıtlar her gün yayımlanmış olmak zorunda değildir.